Het zal voor veel mensen bekend klinken. Er wordt beleid gemaakt, er wordt een plan uitgevoerd, er wordt een proef ingezet en dat moet natuurlijk allemaal gemonitord worden. Een belangrijke drijfveer om te monitoren is de wens of soms ook de verplichting om aan te tonen dat beleid effectief is en dat doelen zijn gehaald.
Volgens de WOt-studie ‘Een blik op monitoring van de natuurlijke leefomgeving’ onder redactie van Martin Knotters, is het belangrijk om goed na te denken over de opzet van de monitoring. Te vaak komt het voor dat een monitoringplan achteraf toch niet de gewenste informatie oplevert. Of er is net niet genoeg gemeten, of er zijn net de verkeerde dingen gemeten. Een algemene tekortkoming is dat statistische kennis niet bij het ontwerp van een monitoringplan wordt benut. Data worden volgens steekproefopzetten verzameld die verwerking tot de vereiste informatie in de weg staan.
Deze studie toont aan dat er veel kan en moet worden verbeterd aan de bestaande monitoringpraktijk, wil de verkregen informatie worden benut in het beleid. Een doelmatig monitoringplan heeft de gewenste informatie als uitgangspunt: ‘Begin aan het eind, en redeneer dan terug’. Dit sluit goed aan bij de zogeheten monitoringcyclus, die aangeeft dat op basis van informatie die monitoring oplevert behoefte kan groeien naar nieuwe of andere informatie. Hierop kan worden geanticipeerd bij de ontwikkeling van een monitoringplan, door bijvoorbeeld een flexibel steekproefontwerp te kiezen, dat geschikt is als basis voor verschillende soorten van informatie. In de studie laat Knotters aan de hand van het voorbeeld van monitoring van de oppervlaktewaterkwaliteit in de Noordelijke Friese Wouden zien hoe een dergelijk monitoringsplan opgezet zou kunnen worden.
Het tweede deel van de studie bevat vijf essays van diverse wetenschappers die hun licht schijnen op doel en aanpak van monitoring. Negen voorbeelden in het derde deel illustreren vervolgens diverse doelen en stadia van monitoring van de natuurlijke leefomgeving in Nederland.
Meer informatie:
WOt-studie 6 Knotters, M. (red.), 2008. Een blik op monitoring van de natuurlijke leefomgeving. Wageningen UR, WOT Natuur & Milieu, Wageningen