Burgers kunnen zich juridisch vaak nergens op beroepen als zij vinden dat de landschappelijke kwaliteiten in het geding zijn. Dit komt doordat deze kwaliteiten vaak niet van een wettelijke basis zijn voorzien. Dat schrijven onderzoekers van Alterra in hun studie ‘Rechtsontwikkelingen landschapsbeleid: landschapsrecht in wording’.
Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte
Aanleiding van de studie is de ontwerp-Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte waarin het kabinet aankondigt dat het landschapsbeleid voortaan bij de provincies thuis hoort. De studie start met de vraag in hoeverre de wettelijke regels voor landschap afdoende gewerkt hebben de afgelopen jaren en wat de provincies daarvan kunnen leren en overnemen. Belangrijkste conclusie is dat zonder extra wettelijke regels het juridisch nu vaak onmogelijk is aantasting van landschapskwaliteit te verhinderen.
Crisis- en Herstelwet
Verder constateren de onderzoekers dat het met de nieuwe relativiteitseis uit de Crisis- en Herstelwet moeilijk wordt om een juridische procedure te winnen. De relativiteitseis betekent namelijk dat een burger of organisatie alleen een beroep op een rechtsregel kan doen als dit rechtstreeks ook zijn belang betreft. En bij een aantasting van landschap is dat niet zonder meer altijd het geval. Volgens de onderzoekers zou niet centraal moeten staan wie er vindt dat het landschap wordt aangetast maar centraal zou moeten staan dat het landschap en de rechtsregels van het landschapsrecht worden geschonden. De rechter zou nu bijvoorbeeld kunnen oordelen dat de desbetreffende burger of groep burgers zoals een milieuorganisatie, niet in het gebied woont of dat de kernkwaliteit een bepaalde soort of habitattype beschermt en niet die burger.
In de paper en het bijbehorende werkdocument gaan de auteurs in op de mogelijke gevolgen voor de juridische status van het landschap door de verdergaande decentralisering van het landschapsbeleid.
Meer informatie:
WOt-paper 12. Kistenkas, F.H. & W. Nieuwenhuizen (2011). Recht versus beleid; rechtsontwikkelingen landschapsbeleid, van Wageningen, Wettelijke Onderzoekstaken Natuur & Milieu, Wageningen UR.
WOt-werkdocument 280. Kistenkas, F.H. & W. Nieuwenhuizen (2011). Rechtsontwikkelingen landschapsbeleid: landschapsrecht in wording. Wageningen, Wettelijke Onderzoekstaken Natuur & Milieu, Wageningen UR.